Foka szara, szarytka morska, Halichoerus grypus, Grey seal, Kegelrobbe.
Ssaki morskie, ssaki, płetwonogie, fokowate, foka szara, seals, marine mammals, pinnipeds, grey seal, true seals, Phocidae, Halichoerus, Säugetiere, Meeressäuger, Robben, Kegelrobbe.
Morze Północne, Dania, wyspa Fanø 17.07.2024r.
Foka szara jest największym gatunkiem foki występującym w Morzu Bałtyckim oraz jednym z najbardziej charakterystycznych ssaków morskich północnej Europy. Zachwyca masywną sylwetką, dużymi ciemnymi oczami oraz doskonałym przystosowaniem do życia w środowisku wodnym.
Foka szara (Halichoerus grypus) należy do rodziny fokowatych (Phocidae). Występuje w chłodnych i umiarkowanych wodach północnego Atlantyku, Morza Północnego oraz Morza Bałtyckiego. W Polsce obserwowana jest głównie na wybrzeżu Bałtyku, gdzie coraz częściej odpoczywa na plażach, mieliznach i przybrzeżnych łachach piasku. Dzięki programom ochronnym jej populacja w regionie bałtyckim stopniowo się odbudowuje.
Ubarwienie foki szarej jest zmienne. Samce są zazwyczaj ciemniejsze, szarobrązowe z nieregularnymi jasnymi plamami, natomiast samice mają jaśniejsze futro pokryte ciemnymi cętkami. Charakterystyczną cechą gatunku jest wydłużony pysk przypominający końską głowę, szczególnie widoczny u dorosłych samców. Oczy są duże, ciemne i doskonale przystosowane do widzenia pod wodą. Młode, tuż po narodzinach, pokryte są gęstym białym futrem zwanym lanugo.
Jest to duży ssak morski. Dorosłe samce osiągają długość ciała od 2 do 3 metrów i masę od 170 do nawet 350 kg. Samice są wyraźnie mniejsze, dorastając do około 1,6–2 metrów długości i ważąc od 100 do 200 kg.
Foka szara doskonale pływa i nurkuje. Dzięki opływowemu kształtowi ciała oraz silnym płetwom potrafi rozwijać znaczną prędkość pod wodą i wykonywać głębokie nurkowania w poszukiwaniu pokarmu. Może pozostawać pod wodą przez kilkanaście minut bez wynurzania się.
Brak jest wyraźnego dymorfizmu barwnego, jednak samce są znacznie większe i masywniejsze od samic oraz posiadają bardziej wydłużony profil głowy.
Żywi się głównie rybami, takimi jak śledzie, szproty, dorsze, flądry czy babki. Uzupełnieniem diety mogą być skorupiaki oraz głowonogi. Poluje przede wszystkim pod wodą, wykorzystując doskonały wzrok, słuch oraz bardzo czułe wibrysy, które pozwalają wykrywać ruchy ofiar nawet w mętnej wodzie.
Rozród odbywa się na wyspach, piaszczystych łachach oraz skalistych wybrzeżach. Samica rodzi zazwyczaj jedno młode, którym opiekuje się przez około trzy tygodnie. W tym czasie szczenię szybko przybiera na wadze dzięki bardzo tłustemu mleku matki.
Na lądzie porusza się powoli, przesuwając ciało charakterystycznymi ruchami, natomiast w wodzie jest niezwykle zwinna i sprawna. Często można obserwować ją odpoczywającą na plażach lub wynurzającą głowę ponad powierzchnię morza.
Foka szara wydaje różnorodne dźwięki, od pomruków i chrząknięć po głośne odgłosy godowe samców w okresie rozrodu.
Światową populację foki szarej szacuje się na kilkaset tysięcy osobników. Gatunek objęty jest ochroną w wielu krajach Europy. Populacja bałtycka, która w XX wieku została silnie zredukowana przez polowania i zanieczyszczenie środowiska, obecnie stopniowo się odbudowuje dzięki skutecznym działaniom ochronnym.